شما اینجا هستید:خانه » محیط زیست » چرا نه به سد لاسک؟

چرا نه به سد لاسک؟

» اسماعیل آلادینی (کارشناس هیدرولوژی)-

آب منطقه‌ای گیلان ازحدود ۲۰سال قبل سدهای مخزنی پلرود، شهربیجار و شفارود را با هدف تامین آب شرب ۲۲شهر و ۳۸هزار هکتار اراضی شالیکاری و باغات شرق وغرب استان را دردست احداث دارد. سدسفیدرود نیز ازسال ۱۳۴۲ برای آبرسانی به دشت گیلان مورد بهره برداری است. و مابقی ۲۰تا۳۰ هزار هکتار نیز از رودخانه ها و به روش سنتی آبیاری می‌شوند.

بدین ترتیب با تدارکِ آبِ موردنیازِ ۲۴۰ هزار هکتار مزارع استان، آب منطقه ای گیلان برای کدام نیازها بهره برداری از۲۷۰۰ میلیون مترمکعب دیگر از منابع داخلی منجله ازطریق سدلاسک را، درحالیکه دشتهای استان از امکان توسعه برخوردار نیستند، برنامه ریزی نموده است؟ برای جایگزینی حقابه سفیدرود؟

دراین صورت آیامدیرانِ راهبردی با ماهیتِ هدر رفتنِ ۲۷۰۰ میلیون مترمکعب روانابِ سالانهِ حوزه آبریزتالاب، از همان آبراهه هائی که پسابِ شالیزارهایِ تغذیه شده از سدسفیدرود را زهکشی می کنند، واقف اند!؟ و اساسا” دلیلِ ترجیحِ سایتِ منجیل به فومناتِ پرآب و مشرف به دشت در۶۰ سال قبل، برای تامین آب ۱۸۰ هزار هکتار شالیکاریِ دشتِ گیلان را جویا شده اند؟

درحالی که حجمِ روانابِ حوزه آبریزِ تالاب فراتر ازنیازهایِ دشتِ فومنات مطالعه شده بود، انتخابِ سایتِ منجیل برای احداثِ سدمخزنی باتوجه به تقسیمات حوزه ای، و مدیریت مرکز گیلان برمنابع آب حوزه آبریز سفیدرود درآن برهه ازیک سو، و ساختارِ نامتعارفِ حوزه آبریز فومنات درمهارِ جریانهایِ سطحی ازسوئی دیگر، علیرغمِ چالش ذخیره سازی از روانابِ ۷ استانِ نیمه خشکِ خارج ازحیطه سیاسیِ استان گیلان، و احداثِ چندین سازه جانبیِ هزینه بر، منجمله سه سدِ انحرافی، یک تونلِ آبرسانیِ ۱۶ کیلومتری، و صدها کیلومتر کانالِ هوائی و زمینی، منطقی ودر واقع اجتناب ناپذیر بود.

روز واقعه: سدسفیدرود با تامین سه چهارم آب موردنیاز برنجزارها که ۷۵۰ هزارتن برنج مرغوب حاصل آن است، قلب تپنده و رودخانه سفیدرود شریان حیاتی استان گیلان است. مسدودشدن این شاهرگ حیاتی درپی آبگیری فقط ۴ سدمخزنی در پرآب ترین شعبه سفیدرود دراستور، مشمپا، تلوار و کوثر، در استانهای آذربایجان شرقی، اردبیل و زنجان، که توان ذخیره سازی ۱۸۶۶میلیون مترمکعب را دارند، قریب الوقوع است.

درشرایطی که احداث سدلاسک مصوب وابلاغ گردیده و راه اندازی آن طی ماههای آینده آغاز خواهدشد، عدم بهره برداری از ۴ سد یادشده که پس از بیست و چندسال به مرحله آبگیری هم رسیده اند ساده انگارانه نیست؟ و با بهره برداری از این سدها که هم ارز حقّابه سفیدرود آبگیری می کنند، آب زراعی دشت گیلان ازچه منابعی تامین خواهد شد؟ باسدهای متعدّد بر رودخانه های حوزه آبریز تالاب، دربرابر چشم پوشی از ۲۰۰۰ میلیون مترمکعب حقابه سفیدرود؟ با این تصوّر که نیازهای آب زراعی ۱۸۰هزارهکتار شالیکاری دشت گیلان از طریق سدهای مخزنی فومنات تامین گردد؟

گیریم که سونامی سدسازی درفومنات با سدلاسک آغاز و با احداث دیگر سدها از قلعه رودخان تا شاندرمن، با مدفون شدن صدهاهکتارجنگل، روئیدن شهرک های ییلاقی درخاستگاه هزاران ساله درختان جنگلی، تجاوز به عمق جنگلها باگسترش راههای تدارکاتی، تهدیدحیات وحش و تولیدانواع آلودگی ها، ادامه یابد و به بهره برداری هم برسد. چندصد میلیون مترمکعب هم از سدسفیدرودِ تحلیل رفته، دهها سدلاستیکی و آببندانها تامین گردد. با این همه، حجم آبِ استحصال شده با این سازوکارها حتی نیمی ازحقابه سفیدرود را پوشش نخواهد داد، و از منظرِ روشهای بهره برداری ویرانگر، و از نظر اقتصادی نیز توجیه ناپذیراست.

در فردائی دورتر و در روز واقعه، مسئولی هم در دسترس نخواهد بود که پاسخگوی این فجایع باشد. پرواضح است که ذخیره سازی ۵۰ میلیون مترمکعب سدلاسک، دربرابر ۲۷۰۰میلیون مترمکعب ورودی (و نه ۴۰۰۰ میلیون مترمکعب مورد ادعا) برای تالاب انزلی نگران کننده نیست. پس بهتر نبود که به جای تهمت های ناروا و سوء استفاده از برخوردهای غیرکارشناسی ولی صادقانه برخی از حامیان محیط زیست، به گیلانی ها متعهد می شدید که حقابه سفیدرود پایمال نخواهد شد؟ ودر صورت عجز و ناتوانی در احقاق آن، راهکارهای سازگار با محیط زیست، و متناسب با نیازهای ۱۸۰هزار هکتار شالیکاری دشت فومنات را عملیاتی می کردید؟ دراین آزمون است که مردم استان گیلان همین امروز درصداقت گفتار و رفتارتان به داوری می نشینند.




ارسال یک دیدگاه

© 2013 Powered By Khoroos Jangi KhoroosJangi- میزبانی وِب توسط گــُزگـا

بازگشت به بالا