شما اینجا هستید:خانه » اجتماع » جامعه » خدمت یا خیانت؟!

خدمت یا خیانت؟!

[ نگاهی انتقادی بر شیوه‌ی اداره‌ی برخی مراکز حمایتی در گیلان ]

»امین حق ره-

اواخر سالی که گذشت اخباری مبنی بر بدرفتاری‌ کارکنان مرکز کودکان زیر ۱۴ ساله‌ی اوتیسمِ رشت با توانخواهان تحت پوشش‌اش، رسانه‌ای شد. حادثه آن‌قدر تلخ بود که پس از پیگیری‌های صورت گرفته دو کارمند خاطیِ مجموعه اخراج شده‌اند و فعالیت مرکز نیز به حالت تعلیق در آمد. البته که این اولین‌بار نبود و موارد مشابهی هم پیش از این بود.

من به فراخور حرفه‌ام با بسیاری از مددجویان مراکز توانبخشی، مراکز درمانی شبانه‌روزی مثل ترک اعتیاد و مجموعه‌های حمایتی (مثل پرورشگاه‌ها، آسایشگاه‌ها و…) … به طور پیوسته در ارتباطم و هم از شیوه‌های اداره، ساختار فیزیکی و ارایه‌ خدمات‌شان آگاهم.

در شیوه‌ی اداره‌ی بسیاری از این مراکز دو اشکال عمده هست که متاسفانه  آن‌چنان عزم و اراده و برنامه‌ای برای حل و فصل‌ش نمی‌بینم.

 

اول

شیوه‌ی جذب نیرو

در بسیاری موارد فاجعه‌است. جذب افراد کم سواد، فارغ‌التحصیلان رشته‌های غیر مرتبط، به کارگیری فارغ‌اتحصیلان رشته‌های حوزه‌ی علوم اجتماعی (مددکاری، روانشناسی و…) بی تجربه یا دارای مشکلات اخلاقی و فاقد صلاحیت روحی و روانی و… اتفاقی‌ست که کم رخ نمی‌دهد. عدم پرداخت حقوق مکفی و رعایت نکردن حداقل‌های قوانین پرداخت دستمزدِ اداره‌ی کار نسبت به کارکنان هم از موارد ایجاد بی‌انگیزه‌گی، عدم تعهد و حتی بروز رفتارهای خشن و پرخاشگرانه‌ نسبت به توانخواهان و مددجویان ا‌ست.

 

دوم

ساز و کار نظارت

قانون، کنترل و نظارت بر شیوه‌ی ارایه‌ی خدمات در تشکل‌های حمایتیِ غیردولتیِ انتفاعی را در حوزه‌های تخصصی مختلف، به دستگاه‌های دولتی صادرکننده‌ی مجوزِ فعالیت همچون سازمان بهزیستی، اداره‌ی بهداشت و… سپرده است. متاسفانه در این مورد آن‌چه رخ داده است در  بسیاری مواقع کم‌توجهی نهاد مسئول به وظایف سازمانی، و سهل‌انگاری‌ و گاهن تخلف در لحاظ موازین قانونی در امر کنترل و مراقبت از واحدهای تحت پوشش است. برای مثال در مورد مرکز کودکان اوتیسمی رشت  همین کوتاهیِ سازمان بهزیستی در امر نظارت مشهود بوده که آن فاجعه را آفرید.

در مورد مراکز خیریه یا غیرانتفاعی حمایتی، البته قانون‌، کار را سخت‌تر هم دیده و عمومن مراکز را ملزم به معرفی هیئت امنا کرده است.

تاسف‌بار است که علی‌رغم تصریح قانون، و اهمیت موجودیت اُمنای واجد صلاحیت در حفظ سلامت مجموعه و پیشگیری از انحراف، هیئت امنا در بسیاری از مراکز به صورت صوری تشکیل و معرفی می‌شوند. به‌گونه‌ای که روح اسامی تعرفه شده به عنوان امین حتی، از رخ‌دادها و تصمیمات اتخاذ شده در مراکز، از اساس بی‌خبر است! با توجه به عدم نظارت صحیح و سیستماتیک از سوی نهادهای مسئول، آن‌چه در مواردی خود مشاهده کرده‌ام، پدید آمدن مدیرانی تمامیت‌خواه، دیکتاتور مآب، غیرپاسخگو و گرفتار اختلالِ کیشِ شخصیت است. افرادی متوهم که به خصوص در مجموعه‌های پذیرای کودکانِ بد یا بی‌سرپرست، در غیاب عناصر محدودکننده و نظارتی قدرت، با خودمالک‌پنداری نسبت به کودکان یا گروه‌های دیگر توان‌خواه، گاهن شرایطی صعب، غیرانسانی، غیرقابل تحمل و پرآسیب را برای مجموعه‌ی تحت پوشش‌ فراهم می‌آورند.

 

با این تفاصیل اگر واقعن عزم بر عدم تکرار وقایعی تلخ هم‌چون حادثه‌ی سرای مهربانیِ رشت است، چاره‌‌ای جز تجدید نظر اساسی در شیوه‌ی صدور مجوزها، و هم اِعمال نظارتی سختگیرانه، بی‌تعارف و غیرگزینشی بر عملکرد و نحوه‌ی اداره‌ی مراکز مذکور متصور نیست.




ارسال یک دیدگاه

© 2013 Powered By Khoroos Jangi KhoroosJangi- میزبانی وِب توسط گــُزگـا

بازگشت به بالا