شما اینجا هستید:خانه » ورزش » تاریخچه‌ی بوکس در ایران (از ۱۳۲۴ تا ۱۳۵۷)

تاریخچه‌ی بوکس در ایران (از ۱۳۲۴ تا ۱۳۵۷)

» قسمت دوّم-

    بعد از مدّتی که آموزش مشتزنی در ایران آغاز شد مسابقه های ماهانه در «امیرآباد» و «راه آهن» و شهرهای دیگر به راه افتاد. کم کم دامنه ی این ورزش به مسابقات چند جانبه ای بین ارتش امریکا و شش کشور خاورمیانه در خرمشهر کشیده شد. اولین قهرمانان ایرانی در آن دوره از مسابقات این افراد بودند:

       شادروان «اسکندر اسپیوف» (شورا)، مهندس «محمّد جمشیدآبادی»، «محمود علی مدد»، «کریم بختیار»، شادروان «ذوالقدر» و «حسین طوسی» و سرپرستی این عده از طرف اداره تربیت بدنی وقت به شادروان «منوچهر مهران» محول می گردد. در مدت توفق در خرمشهر این عده، مهمان ارتش امریکا بودند و همچنین اداره تربیت بدنی ایران وسایل مورد نیاز و تشویق و کمک های لازم جهت شرکت در مسابقه را به وجه شایسته ای انجام می داد. در آن زمان توسط شادروان «عبدالله نادری» مشت زنان ایرانی به محل تمرینات امریکایی ها رفتند و زیر نظر مربی «ادی اسپانیو»، «جان کفروکیبل» که از قهرمانان معروف امریکایی بودند تمرینات مشت زنی را ادامه دادند. در آن زمان شادروان «علی مددی» از چهره های برتر مسابقات بود که با ورزیدگی و مهارت، سالها مربیگری تیم ملی ایران را هم به عهده داشت. مشت زنان ورزیده آن سالها که چهره ی خوبی در مسابقات خارجی و داخلی از خودشان نشان دادند از جمله شادوران «حسین طوسی»، شادروان «مسعود رحیمیها»، شادروان «رحیم زندگانی»، شادروان «علی بقایی»، شادروان مهندس «جمشید فانی»، شادروان «ابراهیم افشارپور» و شادروان «حسن شمیرانی» بودند.

گروهبانان امریکایی که در ازای فراگرفتن فنون وزنه برداری از ایرانی ها به آنها مشتزنی آموختند. شادروان «عبدالله نادری» نفر اول از سمت راست در تصویر دیده می شود.

گروهبانان امریکایی که در ازای فراگرفتن فنون وزنه برداری از ایرانی ها به آنها مشتزنی آموختند.
شادروان «عبدالله نادری» نفر اول از سمت راست در تصویر دیده می شود.

ورزش مشت زنی در سال ۱۳۲۳ خورشیدی مورد توجه اداره تربیت بدنی واقع گردید و برای اولین بار به طور رسمی جزء برنامه های مدارس و دانشکده ها قرار گرفت و مسابقه های زیادی هم انجام شد.

در همان زمان یک دوره مسابقه بین ایران و امریکا در «امیرآباد» انجام شد که ایرانی ها پیروزی قابل توجهی به دست آوردند که سروان «پُل دولین» سرپرست تیم مشت زنی امریکایی در جمعی اظهار می کند که مشت زنان ایرانی آینده ای روشن دارند. در همان ایام مهندس «جمشیدآبادی» که مدتی زیر نظر «ادی اسپانو» امریکایی تمرین می کرد در مبارزه ای بسیار مهیجی بر مشت زن امریکایی پیروز گردید که بهترین جوایز مسابقه ها به او اهداء شد.

    مشت زنی در آن ساالها توسط «حاجی دخان»، «حسن شمیرانی»، «منوچهر مهران»، «ورزنده»، «کریم بختیار»، «کاووسی»، «احمد بگلو»، «ذوالفقاری»، «بهرام خاقانی»، «علی بقایی»، «محسن فکور»، «محمود علی مدد»، «مصفا»، «سلیم زاده»، «ناطقی»، «دکتر حسین بنایی»، «خان سردار معروف به خان خانا»، «استوار زنگنه پور»، «مهندس شاه میر»، «ستوان ذوالقدر»، «فریدون داروگر»، «حسن پیروز»، «عیسی گوهرجو»، «باقر جلیل پور»، «محمد شَواربی»، «مجید تدین»، «محمود مدیرامانی» و «بدالله نادری» و چندین نفر دیگر که اسمشان در خاطر نیست. این ها پایه گذاران ورزش بوکس در سراسر ایران بودند و در تقویت و گسترش این ورزش نقش به سزایی تا سال ۱۳۲۵ خورشیدی به عهده داشتند. در آن سالها چندین مسابقه هم بدون وزن کشی انجام شد که مهمترین آن بین «الکساندر شورا» که از ارامنه ایران بود  با یک سرباز امریکایی به نام «اشر» که برای بار دوم انجام شد، بسیار دیدنی برگزار شد که نتیجه به نفع «شورا» اعلام شد.  داور وسط نیز شادروان «عبدالله نادری» یکی از پایه گزاران اصلی این ورزش در ایران بود و در آن سالها مهندس «محمد جمشیدآبادی» هم از بوکسورهای موفقی بود که توانست بر بوکسورهای امریکایی چندین بار پیروز شود و با قدرت و جسارت بی نظیر در المپیک لندن با قهرمانان اروپا بسیار خوب جنگید.

    این گونه بود که بوکسورهای ایرانی کم کم به بعضی از فنون آشنایی پیدا کردند اما هنوز تا رسیدن به جایگاه قابل قبول بسیار فاصله بود. مشهور است که در آن سالها یکی از مشت زنان سنگین وزن از «فایت» پرسیده بود که داخل کیسه چه می ریزید و «فایت» ناجوانمردانه از بی اطلاعی او گفت خاک سرب است و آن شخص فوری خاک سرب را از چاپخانه ها تهیه کرد و کیسه ی بوکسی برای خودش درست کرد و محرمانه به تمرین می پرداخت. می گویند خدا پدر «ناطقی» را بیامرزد که خیلی زود به داد او رسید و او را از این کار باز داشت و از خطراتی که او را تهدید می کرد نجات داد. یکی از وقایع دیگری که در آن زمان گذشت مسابقه ی مشت زنی بین «سروان ذوالقدر» و «ناطقی» بود که در زمین شماره ی یک کالج البرز انجام شد. در این مسابقه «ذوالقدر» که خیلی مغرور شده بود و از روی طناب های رینگ، به داخل پریده بود، پس از پنج راند بازی، خون آلود و بیهوش از زیر طناب ها بیرون کشیده شد و البته می گویند این اولین مسابقه رسمی در میان انظار بود.

    پس از آن تا شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی چند مسابقه ی رسمی انجام شد و بیشتر مسابقات در باشگاه نیرو راستی، باشگاه های نیکنام و ورزنده و انجام می شد و مسابقات با تیم های خارجی نیز  در سیرکی که روسها به جا گذاشته بوده اند واقع در خیابان فردوسی بود و بعداً که قوای متفقین در ایران مستقر شدند، امریکایی ها بیشتر علاقه داشتند تمرینات و حتی مسابقات را در کمپ «امیرآباد» و «راه آهن» برگزار کنند. تیم بوکس خوزستان سالها به دست «واگنر» مربی انگلیسی تمرین می کرد و بسیار قوی بود و بوکسورهای سرشناسی را به تیم ملّی معرفی کرد.

روسای فدراسیون بوکس ایران از آغاز تا به امروز

    در سال ۱۳۲۲ از طرف تربیت بدنی، سرپرستی امور ورزش بوکس به عهده ی شادروان «عبدالله نادری» سپرده شد و مسابقات تنها در سطح تهران برگزار گردید. در سال ۱۳۲۶ اولّین دوره قهرمانی کشور در شش وزن در خیابان سنگلج تهران (پارک شهر فعلی) انجام گرفت و اعضا فدراسیون عبارت بودند از شادروان «محمّد تقی کیکاووس» نائب رئیس، شادروان«سلیم زاده» دبیر و شادروان «محمود علی مدد» به عنوان کمک مربّی در کنار «هنس ذیگلاسکی». این فدراسیون تا سال ۱۳۲۶ بر سرکار بود. در آغاز سال ۱۳۲۷ شادروان سرتیپ «احمد بهارمست» موجودیت فدراسیون را اعلام کرد و متاسفانه در آن زمان این فدراسیونِ کم کار عضو ثابتی نداشت.

«عدالله نادری» اولین رییس فدراسیون بوکس ایران/ 1322 خورشیدی. در این سال (زمانی که متفقین چهارگوشه ایران را اشغال کرده بودند) نادری که وزنه برداری را خوب می دانست توانست با آموزش امریکایی ها از آن ها فنون ورزش بوکس را زود و خوب فرا بگیرد.

«عدالله نادری» اولین رییس فدراسیون بوکس ایران/ ۱۳۲۲ خورشیدی.
در این سال (زمانی که متفقین چهارگوشه ایران را اشغال کرده بودند) نادری که وزنه برداری را  می دانست توانست با آموزش امریکایی ها از آن ها فنون ورزش بوکس را زود و خوب فرا بگیرد.

    در نیمه ی دوّم سال ۱۳۲۷ (المپیک لندن ۱۹۴۸) شادروان «عبدالله نادری» مجدداً مامور تشکیل فدراسیون شد و با هشت بوکسور تیم ملّی به لندن رفت و همچنین در المپیک هلسینکی ۱۹۵۲ با شش بوکسور حضور داشتیم. سرمربّی تیم ملّی «هنس ذیگلاسکی» بود و فدراسیون با همان اعضاء گذشته اداره می شد. رفته رفته شاگردان «نادری» در سطح ایران مطرح شدند و در آن زمان بود که «ادی اسپانیو» و «جان کفروکیبل» که هر دو از قهرمانان معروف ورزش بوکس بودند، تمرینات مشت زنان تهران را بر عهده گرفتند و در آن سالها شادروان «محمود علی مدد» جزء با استعدادترین آنها بود که بعدها به عنوان سرمربّی ایران معرفی شد. در سال ۱۳۲۵ اولین مسابقات قهرمانی ایران در شش وزن در سنگلج تهران (پارک شهر) انجام شد.

    در سال ۱۳۳۳ «فتح الله امیرعلائی» به عنوان رئیس فدراسیون معرفی شد و اعضاء فدراسیون عبارت بودند از: شادروان «محمود مدیرامانی» نایب رئیس، شادروان «محمّد شورایی» دبیر، شادروان «مهندس اعتصام» خزانه دار و شادروان «حسین طوسی» قهرمان اسبق تیم ملّی نیز به عنوان دومین سرمربی تیم ملّی ایران معرفی شد. در آن دوران تیم ملّی بوکس ایران به مسابقات المپیک ملبورن ۱۹۵۷ نرفت ولی در سال ۱۳۳۷ به سومّین دوره ی باز ی های آسیایی توکیو برای اولین بار با نُه بوکسور شرکت کرد و توانست قدرت خود را با کسب چهار مدال نقره توسط «وازیک غازاریان»، «سورن پیرجانیان»، «قاسم امیر یاوری کندی» و «لئون خاچاطوریان» در وزن های ۵/۶۳ و ۶۷ و ۷۱ و ۷۵ کیلوگرم و دو مدال برنز توسط «ایزار ایلخانوف» و شادروان «اکبر خوجینی» در وزن های ۵۱ و +۸۱ کیلوگرم به اثبات برساند و در رده بندی تیمی بعد از تیم های ژاپن، کره جنوبی و میانمار (برمه) مقام چهارم را به دست آورد. در این مسابقات با رایِ نادرست، حقِ بسیاری از بوکسورهای ما خورده شد و اکثر قضاوت ها بسیار ضعیف و علیه ما بود ولی با این وصف قهرمانان ما دلاورانه جنگیدند و موفقیت خوبی برای اولین بار کسب کردند و فدراسیون «امیر اعلائی» تا پایان سال ۱۳۴۰ بر سرکار بود. در اوایل سال ۱۳۴۱ شادروان «علی عبده» که خود زمانی در امریکا به ورزش بوکس علاثه مند بود و تمرین می کرد، به ریاست فدراسیون منصوب شد. در همان سال با همت او کلنگ سالن بوکس شهید شیرودی (امجدیه) به زمین زده شد. همچنین «پطروس نازاربیگیان» قهرمان اسبق تیم ملی برای یک دوره مربی گیری پیشرفته به امریکا اعزام شد. اعضاء فدراسیون به شرح ذیل بودند: «احمد ادب خواه» نائب رئیس، شادروان «محمود علی مدد» دبیر، «احسان نیرومند» و شادروان «حاج رضایی» خزانه دار و «پطرس نازاربیگیان» مدتی به عنوان دبیر .و سومین سرمربی تیم ملی ایران معرفی شدند.

«پطروس نازاربیگیان» استاد بی نظیر بوکس ایران. مردی مقتدر و جدی که حقّ بزرگی بر گزدن ورزش بوکس ایران دارد. در زمان مدیرت او ایران با اقتدار تمام قهرمان آسیا شد.

«پطروس نازاربیگیان» استاد بی نظیر بوکس ایران. مردی مقتدر و جدی که حقّ بزرگی بر گزدن ورزش بوکس ایران دارد. در زمان مدیرت او ایران با اقتدار تمام قهرمان آسیا شد.

       در آن سالها برای مدت کوتاهی نیز شادروان «محمّد علی نادری» مربی تیم ملی شد. تیم ملی بوکس ایران در اولین میدان آسیایی ۱۳۴۲ بانکوک با تیم کامل در یازده وزن شرکت کرد و ره آورد قهرمانان برومند ما در این میدان مهم آسیایی یک طلای با ارزش و سه مدال نقره و دو مدال برنز بود که از همه مهمتر مدال طلای با ارزش وزن ۵۱ کیلوگرم توسط «ناصر آقایی» ستاره تاریخ بوکس ایران می باشد. «ناصر آقایی» بوکسور خوش استیل و تکنیکی تیم ملی ایران توانست با سه پیروزی با ارزش برای نخستین بار ایران را صاحب مدال طلا کند و پس از گذشت شصت سال هنوز کسی نتوانسته بر جای او بنشیند. قهرمانان نقره ای ما عبارت بودند از: شادروان «ایرج سلامی کهن»، «احمد تاری وردی»، و شادروان «علی اکبر خوجینی» و برندگان مدال برنز «خسرو علیمردانی» و شادروان «حسین فتحیان پور» بودند. تیم ملی ایران با این مدال ها بعد از ژاپنی ها دوّم شد که این موفقیت بزرگ نتیجه بسیار خوبی برای کشور و فدراسیون بوکسی محسوب می شد که تا سال ۱۳۴۶ سرکار بودند.

     در سال ۱۳۴۶ مهندس «آرداشس ساگینیان» که از قهرمانان نامی بوکس ایران بود به ریاست فدراسیون بوکس منصوب شد و اعضاء فدراسیون اکثراً از قهرمانان تیم ملی تشکیل یافته بودند. فدراسیون «ساگینیان» «ایرج دُر طلوعی» قهرمان صاحب نام بوکس ایران را به عنوان نائب رئیس معرفی کرد. این فدراسیون به مدت دو سال روی کار بود که به علل نامعلومی همه گی نار کشیدند. «پطروس نازاربیگیان» دبیر، مهندس «نراقی» خرانه دار و مدتی هم «یعقوب لطیفی» دبیر بود در اوایل سال ۱۳۴۷ مهندس «رضا قطبی» به مدت چهار ماه بر مسند کار نشست که به علت گرفتاری های شغلی و ناتوانی در امور فدراسیون از کار برکنار شد. اعضا فدراسیون «پطروس نازاربیگیان» نائب رئیس و «جواد جمالی» به عنوان دبیر بودند.

    در نیمه دوم سال ۱۳۴۷ مجدداً «فتح الله امیرعلایی» عهده دار فدراسیون شد. اعضاء فدراسیون چندین بار تغییر کردند و در این مدت «مهدی رشیدپور» قهرمان اسبق بوکس ایران، شادروان «محمد علی نادری» مربی ارزنده بوکس کشور، «امیر فتح الهی» داور بین المللی، «غلامرضا حق گزار شهیدی» داور درجه یک کشور و از قهرمانان اسبق و ملی پوش برجای دبیری نشستند. و «پطرس نازاربیگیان» قهرمان صاحب نام و استاد مسلّم بوکس ایران نایب رئیس شد و «کاراپت کوچار» ملی پوش اسبق و داور بین المللی، «شادروان «مظفر مسافری» ملی پوش و داور درجه یک، شادروان «صادق علی اکبر زاده» قهرمان اسبق، شادروان «الکساندرولادار» سرمربی و مدرس فدراسون از کشور رومانی، سرگرد «منوچهر در طلوعی» و «محمود مساعدیان» به عنوان مربیان تیم ملی نیز هرچند صباحی معرفی شدند. در اوایل سال ۱۳۴۸ «پطرس نازاربیگیان» در امتحانات داوری بین المللی که در کشور ایتالیا انجام شد موفق به اخذ مدرک بین المللی شد و برای اولین بار بود که یک ایرانی در بوکس داور بین المللی می شد. در آن سالها تیم ملی بوکس ایران به المپیک ۱۹۶۸ مکزیکو نرفت ولی در دو المپیک ۱۹۷۲ مونیخ و المپیک مونترال ۱۹۷۶ هر بار با شش بوکسور حضور داشت. با پشتکار و استعداد فوق العاده «پطرس نازاربیگیان» ایرانی ها در صحنه های بین المللی چندین کرسی جهانی را تصاحب کردند.

    ازجمله در انتخابات سیدنی استرالیا «پطرس» به عضویت کمیته اجرایی فدراسیون جهانی در آمد و سپس رئیس کمیته داوران آیا شد که اکثر داوران فعلی قاره آسیا که بر مسند کار نشسته اند از او مدرک داروی گرفته اند از جمله «تاپسوان» و سرگرد «رشید» و مجدداً «پطرس» به عنوان نایب رئیس فدراسیون آسیا معرفی شد. در سال ۱۳۵۰ میزبان پنجمین دوره مسابقات آسیا تهران بودیم و تیم کامل ایران با کسب سه مدال طلا توسط «سهراب وکیل منفرد»، «عبدالله قاسمی» و «مسعود حاج رسولی» در وزن های ۵۷، ۷۱ و +۸۱ کیلوگرم و یک مدال نقره توسط «رامون بابایی» در وزن ۵/۶۳ کیلوگرم و چهار مدال برنز به وسیله «منوچهر بهمنی»، «حسینقلی نهرودی»، «مسعود کشمیری» و «مهدی هویت دوست» در وزن های ۵۴ و ۶۷ و ۷۵ و ۸۱ کیلوگرم در رده بندی تیمی برای نخستین بار قهرمان آسیا در تهران شد.

 ادامه دارد…

منبع: تاریخچه ی بوکس ایران/ محمود مساعدیان

ارسال یک دیدگاه

© 2013 Powered By Khoroos Jangi KhoroosJangi- میزبانی وِب توسط گــُزگـا

بازگشت به بالا